Flexibiliteit is één van de 11 executieve functies. In dit blog ontdek je kort wat achtergrond en geven we kort wat tips. Voor meer informatie raden we het boek: Slim maar… aan van Peg Dawson en Richard Guare.

“Fijn dat je je zo makkelijk hebt aangepast. Heel flexibel van je.” Tuurlijk, geen probleem, want ik kom hier graag (en kom ook graag weer terug!). Maar stiekem vind ik het niet altijd fijn om dit compliment te krijgen.
Meestal betekent het namelijk dat ze vergeten waren dat ik op school kwam. Dat ze de materialen nog niet hebben gepakt of dat de betreffende klas toevallig nét naar de bibliotheek is.
Aan de andere kant, de mooiste lessen en gesprekken met kinderen ontstaan vaak onvoorbereid. Spontaan. Die zou ik voor geen goud willen missen.

Flexibiliteit in het kort

• Vermogen om je aan te passen aan veranderingen of om zelf plannen te wijzigen.
• Gedragfunctie
• De ontwikkeling start vóór de tweede verjaardag.
• Goede ontwikkeling: snel kunnen wisselen tussen een hoeveelheid van klussen
• Slechte ontwikkeling: emotioneel snel uit balans zijn bij veranderingen (angst, boosheid, teleurstelling

Wat is het?

Ben je flexibel, dan ben je niet alleen goed in staat om met veranderingen om te gaan, je zult zelf ook gemakkelijk aanpassingen maken in bestaande plannen en patronen. In veel vacatureteksten vind je de vraag naar flexibiliteit terug. Hiermee geven ze aan te zoeken naar kandidaten die om kunnen gaan met oncontroleerbare zaken.

Klanten willen niet allemaal hetzelfde, medewerkers hebben verschillende behoeftes en ook kinderen in je klas vragen nog al eens om aanpassingen van de plannen (ja, leerkrachten zijn volgens mij bijzonder flexibel).

Flexibele mensen zijn minder snel uit het veld geslagen door onvoorziene gebeurtenissen en zijn over het algemeen emotioneel stabieler. Ze stappen makkelijker over hun gevoel van teleurstelling, of frustratie heen en houden hun doel voor ogen.

Flexibiliteit en hoogbegaafdheid

Er wordt vaak nogal wat flexibiliteit van hoogbegaafde leerlingen gevraagd. Of liever gezegd, aanpassingsvermogen. Deze twee begrippen worden vaak door elkaar gehaald.

Veel hoogbegaafde leerlingen weten namelijk heel goed wat ze willen, ze houden hun doel voor ogen. Ze proberen ook via verschillende wegen bij dit doel te komen. Toch op de computer, niet naar de BSO of wel een speelafspraakje ook al mocht dit eigenlijk niet.

Voor flexibiliteit heb je namelijk creativiteit nodig en dat hebben hoogbegaafde leerling vaak genoeg.

Toch waarderen we dit talent vaak niet omdat we liever hebben dat ze zich aanpassen aan onze ideeën en systemen. Maar zolang een hoogbegaafde leerling zich niet verbindt met deze ideeën, zal hij of zij eerder bij zijn eigen doelen blijven.

4 Tips

Zorg voor een basis dagrooster in de klas. Daarbij is het (zeker in het begin) prettig als je je hier zo veel mogelijk aan houdt.

Introduceer zo nu en dan juist wel een verandering. Doe dit wel met een vooraf bedachte opzet:

Waarschuw vooraf voor wat komen gaat. Soms is een dag van te voren handig. Maar er zijn ook genoeg kinderen die daar juist slecht van slapen. Het kan beter werken om in de ochtend, als het kind lekker heeft geslapen, te vertellen over een wijziging in de middag.

Bij onverwachte gebeurtenissen waar een aanpassing in het plan voor nodig is, kan het heel leerzaam zijn om hardop uit te spreken hoe de uiteindelijke wijziging tot stand is gekomen. Wat was bijvoorbeeld de oorzaak (geen internetverbinding of het te kort aan ouderhulp), wat je overwegingen zijn geweest (voor- en nadelen van de verschillende opties delen) en wat de uiteindelijke oplossing is geworden. Zo leer je kinderen hoe je gedachtes kunnen gaan bij onverwachte gebeurtenissen.

Voorbeelden goed ontwikkelde flexibiliteit

• Het makkelijk delen van speelgoed.
• Geen moeite hebben met een invaller voor de klas
• Bereidheid om zich samen met de groep aan te passen als iemand anders uit de groep zich juist niet flexibel gedraagt.

Voorbeelden slecht ontwikkelde flexibiliteit

• Lang verdrietig en/of boos blijven als bijvoorbeeld een computerbeurt op school niet door kan gaan.
• Niet bereid zijn mee terug te gaan uit de speeltuin als dat nodig is voor een jonger zusje of broertje.
• Makkelijk boos worden als de leerkracht aangeeft dat hij/zij zich niet aan de instructies houdt.

Niks missen?

Het is fijn als passend onderwijs ook voor (hoog)begaafde leerlingen wordt gerealiseerd. Wij zetten ons daarvoor in. We delen elke 2 weken gratis een blog met een cadeautje.Wil je niks missen? Schrijf je in voor onze inspiratiemails.