Hoogbegaafdheid & Creativiteit
Terwijl de school zich vult met glitters, dennengeur en onvermijdelijke kerstdiners, zijn we ook vaak wat meer zoekend naar de invulling van verrijkingswerk en plusklasuren. Wat zijn leuke en feestelijke activiteiten, die toch uitdagen. Vandaar hier wat ideeën waarmee je de laatste schoolweken in december kunt omtoveren in een onderzoekende en creatieve periode. (En natuurlijk mag je na de vakantie lekker verder. Plak je er gewoon het thema Winter aan).
Geen standaard knutselwerkjes of “doe maar wat”, maar echte uitdagingen: complex, origineel, precies, intens, gevoelig, en soms heerlijk eigenzinnig. In dit blog vind je een flinke lijst vol kerstactiviteiten die je kunt inzetten om hoogbegaafde leerlingen (en misschien zelfs alle leerlingen) te laten schitteren.
De volgende thema’s komen aan bod met een kersttintje:
- Meubels
- Technologie
- Diner
- Kerstboomhangers
- (Huis)dieren
- Sport
Kerstopdrachten & Meubels
- Ontwerp een kerststoel die speciaal bedoeld is om verhalen te vertellen.
- Bouw een mini-meubel voor een mini kersthuis met resthout of karton.
- Onderzoek hoe je een kerstige woonkamer zo kunt inrichten dat hij zowel gezelligheid als rust uitstraalt.
- Maak een kersttafel met een kersttentoonstelling.
- Ontwerp een opklapbaar bed voor in de slee, dan kan de kerstman uitrusten als hij moet is.
- Filosofeer: wanneer wordt een meubel knus?
- Maak een maquette van een “winterhoek” speciaal voor prikkelgevoelige mensen.
- Ontwerp een meubel dat licht kan opvangen en reflecteren voor maximale sfeer.
- Onderzoek ergonomisch zitten tijdens lange kerstdiners en maak een verbeterde stoel.
- Bouw een multifunctioneel meubelstuk dat tegelijkertijd decoratie, opslag én spel is.
Kerstopdrachten & Technologie
- Bouw een mini-kerstdorp waarbij alle lampjes tegelijk aangaan en geprogrammeerd zijn met een mooi knipperpatroon.
- Ontwerp een AR*-kerstkaart: wanneer je hem scant, verschijnt een 3D-kerstwens of -beeld. *Augmented Reality-kerstkaart: een fysieke kaart die tot leven komt zodra je hem bekijkt via een tablet of smartphone.
- Onderzoek hoe kerstlichtjes energie verbruiken en ontwerp een energiebesparende versie.
- Maak een sensorgestuurde kerstster die reageert op geluid of beweging.
- Ontwerp een robot die één taak heeft: kerstballen terughangen die vallen.
- Bedenk een zeer technologisch kersfeest of juist helemaal niet.
- Ontwerp een kerst-escape room in Scratch of Minecraft.
- Versier de kerstboom met technologie (denk aan stukken werkgeheugen of stekkers in de boom)
- Onderzoek de techniek achter sneeuweffecten in films en creëer een eigen ‘special effect’.
- Programmeer een algoritme dat willekeurige maar logische kerstgedichten of -grappen maakt.
Kerstopdrachten & diner
- Gebruik wiskunde bij de voorbereiding van het kerstdiner. Denk aan de opstelling van de tafels, hoeveel combinatiemenu’s je kunt maken, of hoeveel eten er in totaal nodig is voor de klas.
- Ontwerp een volledig allergievriendelijk kerstmenu en onderzoek alternatieven voor klassieke ingrediënten.
- Maak een sensorische analyse van kerstvoedsel: hoe proef je zoet, zout, umami in wintergerechten?
- Onderzoek waarom bepaalde smaken “kerstig” zijn.
- Doe een experiment: hoe kun je voedsel warm houden zonder oven?
- Ontwerp een duurzaam kerstdiner met restverwerking: zero-waste koken.
- Maak een fairness-checklist: hoe zorg je dat iedereen iets bijdraagt wat bij hem of haar past?
- Ontwerp placemats met filosofische vragen voor tijdens het diner.
- Maak een menu-inspiratieboek waarin ieder gerecht een emotie/land/dier vertegenwoordigt.
- Creëer een kerstgerecht dat er vies uitziet maar heerlijk smaakt (en andersom?).
Kerstopdrachten over kerstboomhangers
- Maak hangers gebaseerd op wiskundige figuren (Icosaëder-kerstbal).
- Ontwerp een kersthanger die een verhaal vertelt wanneer je hem opent.
- Maak emotie-hangers: elke kleur en vorm staat voor een gevoel.
- Bouw mechanische kerstboomhangers die bewegen of draaien door een simpele aandrijving.
- Maak kerstballen van natuurlijke materialen die je zelf verzamelt en onderzoekt.
- Ontwerp een hanger met een geheim vakje (perfect voor raadsels of aanwijzingen).
- Maak hangers gebaseerd op wetenschappelijke concepten, zoals het zonnestelsel of de atoomstructuur.
- Ontwerp hangers die licht breken zoals prisma’s.
- Maak hangers die iets doen met geur (durf je erlangs te lopen?).
- Creëer hangers die symbool staan voor elk van de tien kenmerken van hoogbegaafdheid.
Kerstopdrachten & (Huis)dieren
- Ontwerp kerstcadeaus die aansluiten bij de natuurlijke behoeftes van dieren (voer zoeken, klimmen, snuffelen).
- Onderzoek of dieren kerststress ervaren en maak een rustplan voor huisdieren.
- Ontwerp een veilige kerstboom zodat katten of honden hem niet omver kunnen krijgen.
- Filosofeer: begrijpen dieren feestdagen? Welk deel wel of niet?
- Maak een kerstquiz over dieren die actief zijn of juist niet in de winter.
- Ontwerp een kersthuis voor een huisdier (mini-hut, warm nest, kartonnen iglo).
- Onderzoek welk wintervoer wilde dieren zoals egels of vogels helpen en hoe je die het beste kunt geven.
- Maak een gedragsobservatie van hoe jouw huisdier reageert op kerstprikkels (is ook prima bij mensen te doen).
- Schrijf een kerstverhaal vanuit het perspectief van een huisdier.
- Vergelijk kerst in verschillende continenten en welke dieren daar een rol spelen.
Kerstopdrachten & Sport
- Ontwerp een “winter-olympiade” voor in de gymzaal met nieuwe spelvormen.
- Onderzoek het effect van kou op spieren en sportprestaties.
- Bereken welke baan een sneeuwbal volgt wanneer je hem rolt of gooit (en nu wachten op sneeuw).
- Creëer een sport die alleen in december gespeeld wordt, inclusief regels en tactiek.
- Ontwerp een coöperatieve kerstsport waarbij samenwerking belangrijker is dan winnen.
- Maak een parcours waarbij elke opdracht een kerstthema heeft (rendier-run, slee-sprint).
- Test verschillende ondergronden (ijs, sneeuw, gras) en onderzoek waar je het snelst kunt rennen (niet alleen wachten op sneeuw, ook nog op ijs).
- Onderzoek waarom schaatsen werkt, de fysica van glijden.
- Filosofeer: wat maakt een sport “eerlijk”?
- Maak een sportieve kerstchallenge met puzzels, snelheid én creatief denken.
December geeft inzicht over de leerling
December is een volle feestmaand, daardoor wordt soms extra duidelijk wat leerlingen nodig hebben. Ruimte om te kiezen, rust om te verwerken of duidelijkheid over het verloop van de afwijkende dagen. Hoe leuk we zelfs een opdracht soms ook vinden, hou goed in het oog of de leerling het erbij kan hebben en wat een fijn tempo is. Te veel is te veel.
Of je nu kiest voor technologie, dieren, sport, meubels, kerstdiners of kerstboomhangers: elk idee is een uitnodiging om de leerlingen echt te zien.
Voor iedereen een inspirerende, warme en onderzoekende decembermaand!
En geniet straks van de vakantie.
